จากศิลปินกราฟฟิตี้ในเบอร์ลินสู่ผู้ประกอบการสตรีทแวร์

“มันยากสำหรับผมที่จะยอมรับสิ่งต่างๆ ในแบบที่มันเป็น ผมคิดวิเคราะห์มากเกินไป …

-ตัวอย่าง-

แม็กซ์ ผู้ก่อตั้งแบรนด์ Stay Cold เติบโตมาในย่านฟรีดริชส์ไฮน์ (Friedrichshain) ในเบอร์ลินตะวันออก เขาไม่เคยชอบทำตามวิถีทางแบบเดิมๆ เลย

"มันยากสำหรับผมที่จะยอมรับสิ่งต่างๆ ในแบบที่มันเป็น ผมคิดวิเคราะห์มากเกินไปและตั้งคำถามกับทุกสิ่งทุกอย่าง" เขากล่าว "ผมมีปัญหากับอำนาจหน้าที่ ธุรกิจนี้จึงเป็นผลลัพธ์ที่ตามมาโดยธรรมชาติ"

เขาให้เครดิตกับความคิดสร้างสรรค์ของเขาว่ามาจากแม่ซึ่งเป็นดีไซเนอร์แฟชั่น ผู้ที่คอยสนับสนุนให้เขาสำรวจโลกแห่งศิลปะ

"แม่ผลักดันให้ผมเข้าสู่โลกศิลปะตั้งแต่แรกเริ่ม ผมมีความมุ่งมั่นจากภายในที่คอยขับเคลื่อนให้ผมทำสิ่งที่สร้างสรรค์อยู่เสมอ ผมชอบที่จะสร้างสรรค์สิ่งต่างๆ และผมเคยวาดรูปเยอะมากตอนเด็กๆ"

แม้ว่าจะไม่ใช่สิ่งที่พ่อแม่คาดหวังไว้สำหรับเขา แต่แม็กซ์ก็พบว่าตัวเองถูกดึงดูดเข้าสู่โลกของกราฟฟิตี้โดยธรรมชาติ เมื่ออายุ 14 ปี เขาก็เปลี่ยนจากผืนผ้าใบมาเป็นกำแพงเมือง ในตอนนั้น เบอร์ลินเป็นดินแดนที่ไม่มีใครควบคุมได้ มันคือสนามเด็กเล่นที่สมบูรณ์แบบสำหรับศิลปินผู้ต่อต้านอำนาจเผด็จการ

"ไม่มีกฎเกณฑ์อะไรเลยหลังจากกำแพงเบอร์ลินล่มสลาย ไม่มีใครสนใจว่ากราฟฟิตี้จะถูกกฎหมายไหม พวกเขามีปัญหาอื่นให้กังวลมากกว่า ในวันเหล่านั้น คุณจะทำอะไรก็ได้ที่อยากทำ ผมเริ่มเข้าไปคลุกคลีกับฉากนี้จริงๆ และไม่สนใจเรื่องเรียนเลย"

หลังจากเรียนจบมัธยมปลาย เขาอยากเรียนศิลปะแต่เกรดของเขาไม่ดีพอ พ่อของเขาเป็นคนงานก่อสร้าง เขาจึงเริ่มฝึกงาน (Ausbildung) ในฐานะช่างทาสีในไซต์ก่อสร้าง

"ตั้งแต่วันแรก ผมรู้เลยว่ามันแย่มาก พ่ออยากให้ผมเป็นลูกชายที่เหมือนกับเขา แต่ผมไม่ใช่คนแบบนั้น ผมมีความคิดสร้างสรรค์เหมือนแม่ที่เลี้ยงดูผมมามากกว่า"

ตอนกลางวันเขาทาสีในไซต์ก่อสร้าง ส่วนตอนกลางคืนเขาพ่นสีสเปรย์ตามกำแพงและรถไฟ เมื่อเขาถูกเจ้าหน้าที่จับได้ในที่สุด พวกเขามีแฟ้มรูปถ่ายผลงานกราฟฟิตี้ของเขารวบรวมไว้เต็มเล่ม พวกเขาบอกเขาว่าเขาจะต้องติดคุกถ้าพวกเขาเจอเขาพ่นสีอีก

"ผมฝึกงานจนจบสามปี แต่ทำไปเพื่อพ่อแม่เท่านั้น หลังจากนั้นพวกเขาก็ปล่อยให้ผมทำในสิ่งที่อยากทำ"

เมื่อเป็นอิสระจากความคาดหวังของครอบครัว แม็กซ์กลับไปเรียนต่อเพื่อให้ได้คุณวุฒิที่เหมาะสมสำหรับการเข้ามหาวิทยาลัย และที่นั่นเองที่เขาค้นพบความสนใจในดนตรี

“ตลอด 12 ปี ผมจดจ่ออยู่กับแค่ดนตรี ผมเล่นดนตรีในหลายวง เดินทางไปทั่วโลกเหมือนฮิปปี้ ไม่สนใจเรื่องเงิน เพราะสำหรับผม เงินมันไม่มีค่าอะไร ผมหลีกเลี่ยงการทำงานประจำที่มีคนมาคอยสั่งว่าต้องทำอะไร เพราะผมไม่ชอบทำตามคำสั่ง”

เมื่ออายุมากขึ้น เขาก็เริ่มตระหนักว่าเขาต้องวางแผนสำหรับอนาคตทางการเงินของตัวเอง เขาเริ่มทำบริษัทเสื้อยืดกับเพื่อนอีกคนหนึ่ง แต่ไม่นานก็พบว่ามันยากที่จะต้องแบ่งการควบคุมงานกัน

"เราทำเสื้อที่ตลกๆ และมีอารมณ์ขันแบบร้ายๆ แต่ผมก็แยกตัวออกมาจากหุ้นส่วน ผมทำงานกับเขาไม่ได้ เขาเหมือนพ่อของผมเลย"

หลังจากนั้น เขาไปเรียนวิศวกรรมเสียง ทำงานเป็นช่างเทคนิคในคอนเสิร์ต และเปิดสตูดิโอดนตรีของตัวเอง แต่ตลอดเวลานั้น ความสนใจในทัศนศิลป์และอิทธิพลจากแม่ของเขาก็ไม่เคยจางหายไปไหน

Stay Cold ไม่ได้เริ่มต้นเพียงแค่ในฐานะโครงการสร้างสรรค์เท่านั้น แต่เป็นส่วนขยายของการต่อต้านขนบธรรมเนียมและลำดับชั้นทางสังคมของแม็กซ์

"เวลาที่คุณทำงานกราฟฟิตี้ที่ผิดกฎหมาย คุณต้องเตรียมตัวและค้นคว้าข้อมูลมากมายก่อนที่จะลงมือทำผลงานจริงๆ มันเหมือนกับการวางแผนก่อการร้ายเลยล่ะ" เขากล่าว

ในบางแง่มุม การเริ่มต้นธุรกิจของตัวเองก็ไม่ได้ต่างกันเลยสักเท่าไหร่